Ποντιακές λύρες με την υπογραφή του Ιωάννη Τσοκτουρίδη

 

Όταν η τέχνη γίνεται αθανασία… Η ψυχή του δημιουργού ζει μέσα από τις χορδές της λύρας...

Οι ποντιακές λύρες που παρουσιάζονται είναι χειροποίητες δημιουργίες του Ιωάννη ΤΣΟΚΤΟΥΡΙΔΗ, ενός ανθρώπου που αγάπησε βαθιά την ποντιακή παράδοση και αφιέρωσε τη ζωή, το μεράκι, τη γνώση και την τέχνη του στην κατασκευή αυτού του ξεχωριστού μουσικού οργάνου.

Κάθε λύρα κρύβει μέσα της κάτι από την ψυχή του δημιουργού της. Είναι καρπός υπομονής, έμπνευσης και αφοσίωσης, σμιλεμένη με αγάπη και σεβασμό σε μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.

Δεν είναι απλώς ένα μουσικό όργανο. Είναι ένα μικρό έργο τέχνης, ένας φορέας μνήμης, πολιτισμού και συναισθημάτων.

Στο ξύλο που πήρε μορφή από τα χέρια του, στις καμπύλες που φιλοτέχνησε με το μεράκι του και στις χορδές που κάποτε ταξίδεψαν ποντιακούς καημούς, χαρές και νοσταλγίες, παραμένει ζωντανό ένα κομμάτι της ύπαρξής του.

Γιατί η αληθινή δημιουργία δεν χάνεται με τον δημιουργό της. Συνεχίζει να υπάρχει, να συγκινεί, να θυμίζει και να αφηγείται ιστορίες χωρίς λόγια.

Κάποιοι άνθρωποι φεύγουν, μα αφήνουν πίσω τους ήχους που δεν σιωπούν ποτέ.

Και όσο θα υπάρχουν χέρια να αγγίζουν τις χορδές της λύρας τους, η ψυχή τους θα εξακολουθεί να τραγουδά…

Ιωάννης ΤΣΟΚΤΟΥΡΙΔΗΣ (1956-2026) - Ένας άνθρωπος δεμένος με τον τόπο του και τους ανθρώπους του

                                   

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζεται να αναζητήσουν τον τόπο τους, γιατί ο τόπος τους κατοικεί μέσα στην καρδιά τους. Άνθρωποι που μεγαλώνουν ανάμεσα στους ίδιους δρόμους, στις ίδιες γειτονιές, στις ίδιες μνήμες και αισθάνονται πως η μεγαλύτερη τιμή και ευθύνη της ζωής τους είναι να προσφέρουν στον τόπο όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν.

Μια τέτοια διαδρομή είναι και η δική του.

Γεννημένος και μεγαλωμένος στα Κομνηνά Εορδαίας, επέλεξε να παραμείνει εκεί, στον τόπο που τον διαμόρφωσε, που του έμαθε την αξία της ανθρώπινης σχέσης, της αλληλεγγύης και της συλλογικής προσπάθειας. Για εκείνον, τα Κομνηνά δεν ήταν απλώς ένας τόπος κατοικίας. Ήταν οι ρίζες του, οι άνθρωποί του, οι χαρές και οι αγωνίες μιας ολόκληρης κοινωνίας με την οποία πορεύτηκε σε όλη του τη ζωή.

Η ενασχόλησή του με τα κοινά δεν υπήρξε μια απλή επαγγελματική ή πολιτική επιλογή. Ήταν, πάνω απ' όλα, μια βαθιά ανάγκη προσφοράς. Από το 1990 έως το 1998 υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Κοινότητας Κομνηνών για δύο συνεχόμενες τετραετίες, έχοντας καθημερινή επαφή με τους συμπολίτες του και γνωρίζοντας από κοντά τις ανάγκες, τα προβλήματα και τις προσδοκίες τους.

Ακολούθησε η εκλογή του στη θέση του Δημάρχου του Δήμου Βερμίου, από το 1998 έως το 2002. Μια περίοδος κατά την οποία κλήθηκε να αναλάβει μεγαλύτερες ευθύνες, έχοντας πάντοτε ως σημείο αναφοράς την τοπική κοινωνία και την προοπτική του τόπου. Γιατί η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι μόνο αποφάσεις, έργα και διοικητικές αρμοδιότητες. Είναι κυρίως άνθρωποι. Είναι η δυνατότητα να ακούς, να κατανοείς, να βρίσκεσαι δίπλα στον πολίτη και να προσπαθείς να δώσεις λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητάς του.

Κατά τη διάρκεια της Δημαρχιακής του θητείας, η ζωή του έθεσε και μια προσωπική, δύσκολη δοκιμασία. Αντιμετώπισε προβλήματα με την καρδιά του, μια περιπέτεια υγείας που σημάδεψε εκείνη την περίοδο της ζωής του. Ωστόσο, η αγάπη του για τον τόπο και η αίσθηση ευθύνης απέναντι στους ανθρώπους που τον εμπιστεύτηκαν παρέμειναν αναπόσπαστο κομμάτι της πορείας του.

Η προσφορά του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στα όρια του Δήμου Βερμίου. Από το 1994 έως το 1998, ως γενικός γραμματέας της Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων του Νομού Κοζάνης, συμμετείχε ενεργά στις προσπάθειες για την ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης.

Παράλληλα, από το 1996 έως το 2001, υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μποδοσάκειου Γενικού Νοσοκομείου, εκπροσωπώντας την Τοπική Αυτοδιοίκηση και συμβάλλοντας, μέσα από τη θεσμική του παρουσία, σε έναν χώρο ιδιαίτερα σημαντικό για την υγεία και την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Χρόνια αργότερα, από το 2014 έως το 2017, συνέχισε να υπηρετεί την Αυτοδιοίκηση από τη θέση του Αντιδημάρχου, με αρμοδιότητες στα Συνεργεία, το Πράσινο, τα ΑμεΑ και την Αγροτική Ανάπτυξη.

Διαφορετικοί τομείς, διαφορετικές απαιτήσεις, αλλά η ίδια αντίληψη: ότι η καθημερινότητα των ανθρώπων αξίζει φροντίδα, ότι κάθε γειτονιά έχει τις δικές της ανάγκες, ότι κανένα πρόβλημα δεν είναι ασήμαντο όταν αφορά τη ζωή ενός συμπολίτη μας.

Η επαγγελματική του πορεία, με τις δυσκολίες και τις αλλαγές της, αποτελεί επίσης μέρος της προσωπικής του διαδρομής. Από την εργασία του στην ΚΥΔΕΠ, την απόλυσή του το 1992 και την επαναπρόσληψή του το 1996 στη Διεύθυνση Γεωργίας, με την ειδικότητα του Μηχανολόγου, μέχρι τη συνταξιοδότησή του από το Δημόσιο, γνώρισε από κοντά τις δυσκολίες της εργασιακής ζωής και τις αλλαγές μιας ολόκληρης εποχής.

Σήμερα, έχοντας διανύσει μια μακρά πορεία στην κοινωνική και αυτοδιοικητική ζωή, παραμένει στα Κομνηνά. Εκεί όπου όλα ξεκίνησαν. Εκεί όπου οι άνθρωποι δεν είναι απρόσωπα πρόσωπα μιας κοινωνίας, αλλά γνώριμες μορφές, φίλοι, συγγενείς και συνοδοιπόροι. Εκεί όπου οι μνήμες συναντούν την καθημερινότητα και η προσωπική ιστορία γίνεται κομμάτι της ιστορίας του τόπου.

Ίσως αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό στοιχείο της διαδρομής του: ότι η σχέση του με τον τόπο του δεν τελείωσε μαζί με τη λήξη μιας θητείας ή την αποχώρηση από ένα αξίωμα. Γιατί η αγάπη για την τοπική κοινωνία δεν μετριέται με τίτλους και θέσεις. Μετριέται με τη διάθεση να είσαι παρών, με το ενδιαφέρον για τον διπλανό σου, με την έγνοια για το αύριο του χωριού σου και με την πεποίθηση ότι κάθε μικρή ή μεγάλη προσπάθεια μπορεί να αφήσει το δικό της αποτύπωμα.

Τα αξιώματα έχουν αρχή και τέλος. Οι ανθρώπινες σχέσεις, όμως, οι δεσμοί με τον τόπο και η προσφορά που γεννιέται από την αγάπη δεν έχουν ημερομηνία λήξης.

Ο Ιωάννης Τσοκτουρίδης έφυγε από τη ζωή το 2026, σε ηλικία 70 ετών, από ανακοπή καρδιάς. Η καρδιά του, που για χρόνια αντιμετώπισε τις δικές της δοκιμασίες, σταμάτησε να χτυπά, αφήνοντας πίσω της ένα μεγάλο κενό στους ανθρώπους που τον γνώρισαν, συνεργάστηκαν μαζί του και μοιράστηκαν κοινές στιγμές και αγώνες.

Όμως, υπάρχουν άνθρωποι που δεν χάνονται μαζί με την τελευταία τους ανάσα. Παραμένουν ζωντανοί μέσα από τις μνήμες, τις πράξεις, τις σχέσεις και το αποτύπωμα που άφησαν στον τόπο τους.

Και τελικά, αυτό που μένει από μια διαδρομή στην Αυτοδιοίκηση δεν είναι μόνο οι θέσεις που κατείχε κανείς, αλλά οι άνθρωποι με τους οποίους συμπορεύτηκε, οι προσπάθειες που μοιράστηκε και η παρακαταθήκη που αφήνει στην κοινωνία του.

Γιατί ο τόπος δεν είναι απλώς ο χώρος όπου ζούμε. Είναι οι άνθρωποί του. Και εκείνος που αφιερώνει ένα κομμάτι της ζωής του για να τον υπηρετήσει, παραμένει πάντα μέρος της ιστορίας του.

Καλό ταξίδι, Ιωάννη Τσοκτουρίδη!

Η μνήμη σου θα παραμείνει ζωντανή στα Κομνηνά και στις καρδιές των ανθρώπων που σε γνώρισαν.

Τα ανήσυχα ταξίδια μου

Η παιδική μου ηλικία πέρασε με συνεχή ταξίδια κι εναλλαγές εικόνων στον ορίζοντα μιας οικείας γης.

Αυτό επηρέασε βαθιά τη φαντασία μου με αναπόφευκτη μια αντανάκλαση μελαγχολίας στα μάτια μου, η οποία συνοδεύονταν πάντα με τις αναμνήσεις των μετακινήσεων μου από τόπο σε τόπο λόγω της εργασίας του πατέρα μου.

Οι πόλεις των Αργοναυτών, τα καράβια που αναχωρούσαν για αλλά μέρη, τα τρένα που σφύριζαν στους πρόποδες των βουνών ήταν οι θύμησες μου από την παιδική μου ηλικία.

Μετά από την εμπειρία εκείνων των ταξιδιών ήρθε η ωριμότητα μέσα μου για να δηλώσω ξεκάθαρα πως υπήρχε από τότε μια τάση φυγής μέσα μου στη ζωή μου, στα έργα, στη σκέψη μου για ένα ταξίδι που πάντα έπρεπε να κατέχει το θέμα του.

Ένα ταξίδι που θα είχε πάντα φόντο την αίσθηση του μυστηρίου σε συνδυασμό με το θεατρικό σκηνικό του τοπίου και μια προοπτική γεμάτη αληθοφάνεια που θα συντελούσε στη δημιουργία μιας υγιούς ατμόσφαιρας.

Ακόμη και σήμερα, πίσω από τους τοίχους του σπιτιού μου έχω τάσεις ανησυχίας για να δω τις γραμμές του ορίζοντα σ’ ένα ταξίδι με τα αψιδωτά ανοίγματα της φύσης, την ερμητική ομορφιά, τους γοητευτικούς και συνάμα αινιγματικούς πύργους, τους ήρεμους λόφους, τα ρομαντικά πάρκα, τα μεγαλοπρεπή κτίρια, τους ίσους δρόμους και στα τέσσερα σαλόνια των εποχών, τις όμορφες ώρες του δειλινού, τα μοναχικά και μελαγχολικά αγάλματα.

Ανήσυχα ταξίδια μέσα από όνειρα μεταμορφωμένα με εξωτική περιβαλλοντική επέκταση, που δημιουργούν την αβεβαιότητα και τον στοχασμό στο λόγο και στην τέχνη, έχοντας μυστηριώδη κενά, βυθισμένα σε αινιγματικές σκιές, μελαγχολικές κι αποκλεισμένες από κάθε ανθρώπινη παρουσία.

Το αίνιγμα του ταξιδιού με τις ιλιγγιώδεις ταχύτητες και το προοπτικό βάθος συνδέθηκαν με την ανεξαρτησία μου, στης οποίας το σαλόνι και φιλοτεχνήθηκα ειδικώς και γενικώς.

Τα οράματα με τις σκιές με μυστήριους και μελαγχολικούς δρόμους εμφάνισαν την ιδιορρυθμία μου στα καταλύματα των αναμνήσεων με τις τροποποιημένες συνθέσεις.

Έτσι, γεννήθηκε μέσα μου το πνεύμα και η ανάγκη να αναπαραστήσω δημιουργικά ότι υπάρχει στον κόσμο ως αίνιγμα και μυστήριο αισθήσεων παρατηρώντας το απ’ όλες τις πλευρές του.

Απ’ τις παραξενιές του, τα στοιχειά του, τα περίεργα παιχνίδια του που είχαν χρώμα και άλλαζαν όψη, τα κενά του, τα τραγούδια της αγάπης.

Με αυτό τον τρόπο, ταξιδεύοντας, έμαθα να παίζω με τη φαντασία μου ανάμεσα σ’ ένα παιδικό κόσμο με νεράιδες, βασίλισσες, κάστρα και ιππότες και σ’ ένα πραγματικό κόσμο με όλων των ειδών τα πνεύματα.

Ο μυστηριώδης σταθμός της αναχώρησης και το ρολόι πάντα με γέμιζαν κυματιστές μελαγχολίες, μεταφυσικές.

Είναι ανεξήγητη η σχέση μου με τον σιωπηλό διάλογο με τη φύση τη γεμάτη κρυφά νοήματα και μυστήριο.

Μέσα σ’ αυτή διαισθάνομαι το εκτυφλωτικό φως της ποίησης και της δημιουργίας για την τέχνη, πιστεύοντας πάντα στη δύναμη της προφητείας και στις σκιές της πραγματικότητας.

Οι αναμνήσεις των ταξιδιών είναι σιωπηλές ζωές και δημιουργούν πάντα, κατά την άποψη μου, μια μεταφυσική Μούσα με διπλά όνειρα και δημιουργία, καθιστώντας την, ανάμεσα στις φωνές της προφητείας, πότε φάρο και πότε καταρράκτη, σε έργα μεγαλοπρεπή και καινοτόμα, που προκαλούν δέος.

Οι αναμνήσεις των ανήσυχων ταξιδιών είναι ανώνυμες μορφές που διακοσμούν επώνυμους χώρους και ανθρώπους.

Όσο κρατάει κάποιος τον διακόπτη στη λυχνία της μυστηριώδους πλατείας του, ανακτά περισσότερα θέματα ακτινοβολίας και εικόνες μεταφυσικές.

Αλίμονο του όμως αν τον κλείσει.

Θα τυφλωθεί.

Για πάντα.

Παρθένα Τσοκτουρίδου - Πορεία μνήμης στο Βέρμιο (VIDEO)

 

Ας παίξουμε την "κολοκυθιά"

 

«Η κολοκυθιά» είναι ένα παιχνίδι που παίζεται και από αγόρια και από κορίτσια (υπόψη ότι παίζεται και από μεγάλους) και δεν απαιτούνται πολλά πράγματα για να το παίξετε.

Χρειάζεται μόνο ετοιμότητα και γλωσσική ευχέρεια. Μπορούν να το παίξουν και όσοι δεν είναι λουσμένοι, ψυχικά προετοιμασμένοι, όσοι δεν κάνουν νηστεία, μεγάλες προσευχές και μετάνοιες. Τώρα, αν δεν έχετε αναμμένο το καντηλάκι, δεν πειράζει. Ούτε αν έχετε κάψει ή όχι το λιβανάκι.

Για να το παίξετε όμως, πρέπει να απέχετε από την εργασία σας και από τις δουλειές σας. Γιατί, πώς να το κάνουμε, θα παίξουμε. Και μάλιστα, θα παίξουμε την «κολοκυθιά»…

Λοιπόν, δεν παίζουμε το παιχνίδι αυτό με συγκεκριμένο αριθμό ατόμων (εξάλλου το γνωρίζετε αυτό οι μεγάλοι και στην προσωπική σας ζωή, γιατί κάποιοι το παίζετε στον περίγυρό σας στην πραγματικότητα και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία).

Αλλά, πώς να το κάνουμε, βρε αδερφέ, πέντε άτομα χρειάζονται οπωσδήποτε, όπως και να ‘χει το θέμα για να έχει και «σασπένς». Εμείς ας βάλουμε δώδεκα άτομα.

Όποιος το έχει παίξει πολλές φορές το παιχνίδι αυτό, σημαίνει ότι το γνωρίζει καλά, άρα θα κάνει τη «μάνα».

Μετά αρχίζει η αρίθμηση. Η «μάνα» παίρνει τον αριθμό «1» και οι υπόλοιποι παίκτες τους αριθμούς «2», «3» κλπ.

 

Αρχίζει λοιπόν η «μάνα» το παιχνίδι λέγοντας:

Έχω μια κολοκυθιά

Πλάι πλάι στη μηλιά

Κάνει (πέντε) κολοκύθια

Στρογγυλά μα την αλήθεια

Θα τα δώσει ο παππούς

Μπουναμά της αλεπούς

Δυο να δέσει στην ουρά της

Κι άλλα τόσα στην ποδιά της.

Αντιδράει αμέσως ο  παίκτης που είπε η «μάνα» και  έχει τον αριθμό π.χ. (5) και λέει:

-Γιατί να κάνει πέντε;

-Αμ, πόσα θέλεις να κάνει; ρωτάει η «μάνα».

-Να κάνει τέσσερα.

-Γιατί να κάνει τέσσερα; ρωτάει ο παίκτης με τον αριθμό (4).

-Αμ, πόσα θέλεις να κάνει; ρωτάει ο παίκτης με τον αριθμό (5).

-Να κάνει δώδεκα.

-Γιατί να κάνει δώδεκα;

-Αμ, πόσα θες να κάνει; ρωτάει ο παίκτης με τον αριθμό (4).

-Να κάνει τρία.

Κι έτσι, που λέτε, το παιχνίδι συνεχίζεται με γρήγορο ρυθμό και διάφορα νούμερα στην τύχη. Ναι, αλλά, αν κάποιος παίκτης μπερδευτεί και δεν απαντήσει σωστά ή γρήγορα, τι γίνεται;

Λυπάμαι, αλλά χάνει. Και η «μάνα» τον τιμωρεί. Πώς τον τιμωρεί; Τον βάζει να κάνει υποχρεωτικά τη φωνή του γαϊδάρου (αγκουουου….), του βοδιού (μουουου….), του σκυλιού (γαββββ,γαβββ…), της γάτας (μιιιιάου…), της κότας (ακακακααα….) και άλλων ζώων και οι άλλοι γελούν.

Ε, και τι έγινε μ’ αυτό;….. Μα, διασκεδάζουν, ψυχαγωγούνται! Λίγο είναι αυτό;

Εκτός τούτου, το παιχνίδι επαναλαμβάνεται πολλές φορές και όλοι διασκεδάζουν δίχως το φόβο να πληρώσουν ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ. Λίγο το ‘χετε να διασκεδάζετε τζάμπα δίχως να δίνετε χρήματα στα τυχερά παιχνίδια και στα καζίνα; Ενώ έτσι, μ’ αυτό τον τρόπο (δηλ. παίζοντας την «κολοκυθιά»), διατηρείτε και την παραδοσιακή λαογραφία μας στα παιχνίδια και μάλιστα δίχως να λέτε ποιηματάκια θλιβερά της δυστυχίας και της απονιάς,  όπως ο Λαπαθιώτης Ναπολέων, που έγραφε για τα καημένα τα πουλάκια, τα εξής:

Τα πουλάκια τα καημένα

Τα πουλάκια τώρα, πέρα

Θα χαθούν, χωρίς ελπίδα-

Θα φανούν την άλλη μέρα….

 

(Μπρ….Τσουτσούριασα……)

 

Γενική εκτίμηση, σημειώσεις, ιδέες, συναισθήματα, τις λέτε στο τέλος του παιχνιδιού, για να βγάλετε μια δική σας κεντρική ιδέα και δικά σας, ολόδικά σας συμπεράσματα.

Από μέρους μου, καλή επιτυχία στο παίξιμο του παιχνιδιού της «κολοκυθιάς» και να είμαστε όλοι καλά, χαρούμενοι, γελαστοί κι ευτυχισμένοι.

Τα κενά δοχεία της μόρφωσης

 

Oλοένα και περισσότερο παρατηρούμε γύρω μας ανθρώπους που διατυμπανίζουν τη μόρφωσή τους και την πίστη τους στα θεία, παρουσιάζοντας τα ως δική τους ηθική και πολιτισμική ολοκλήρωση. Δείχνουν ή τουλάχιστον θέλουν να δείχνουν καλλιεργημένοι άνθρωποι με διευρυμένους πνευματικούς ορίζοντες και μ’ ανεβασμένα ενδιαφέροντα, για τα οποία κορδώνονται πως είναι υψηλών επιπέδων.

Δυστυχώς όμως, η πραγματικότητα δεν τους δικαιώνει ως προς τις κοινωνικές τους συμπεριφορές και συναναστροφές. Βλέπουμε ανθρώπους με πτυχία να κατέχουν πνευματικούς τίτλους, δίχως να διακρίνονται για την ηθικότητά τους. Εκτός αυτού, διαπιστώνουμε, συν το χρόνο, πως οι άνθρωποι αυτοί χυδαιολογούν, δίχως ευαισθησία απέναντι στα πραγματικά προβλήματα και στις ανθρώπινες ανησυχίες, στα οποία στέκονται αμέτοχοι και αδιάφοροι. Η υπεροψία τους, τους ξεκόβει από τον κοινωνικό περίγυρο τους, για τον οποίο υιοθετούν μια περιφρονητική και παθητική στάση.

Εμφανίζονται όμως ως απόστολοι της αρετής, σηκώνοντας τη σημαία της δικαιοσύνης στην κοινωνία που ζουν, αλλά το κάνουν ασυνείδητα, γιατί η εξύψωση των άλλων δεν χαίρει εκτίμησης και σεβασμού γι’ αυτούς. Καταπατούν επίσης κάθε ηθικό νόμο και ανθρώπινη αρχή, με κυνισμό, αναισθησία κι απανθρωπιά, που συνοδεύονται από άμετρο συμφέρον, το οποίο προκαλεί ανατριχίλα, μετά πτυέλων κι εμετικών διαθέσεων κι εμπνέει τον φόβο στον απλό άνθρωπο. 

Αυτοί οι άνθρωποι είναι οι λεγόμενοι «άνθρωποι της επιτυχίας», δίχως όμως ουσιαστική αξία στην κοινωνία, η οποία δεν τους αποδέχεται παρά μόνο τους φοβάται και γι’ αυτό το λόγο και σιωπά. Είναι οι δύσπιστοι και φιλύποπτοι άνθρωποι, που όταν φτάσουν στην κορυφή των επιδιώξεων τους, βγάζουν όλα τα απωθημένα τους, νιώθοντας έτσι δυνατοί, εφόσον εκδικούνται τους ανθρώπους για τις στερήσεις και τις πίκρες που οι ίδιοι πέρασαν στη ζωή τους και. τους φταίνε οι υπόλοιποι γύρω τους.

Πίσω απ’ τη μόρφωσή τους κρύβεται η ανηθικότητά τους, η οποία μάλιστα γίνεται πολλές φορές και σκληρά ανταγωνιστική με βαθμοθηρίες κι επακόλουθα.

Οι άνθρωποι αυτοί είναι μόνο ιδεολόγοι στα λόγια. Είναι οι ήρωες της θεωρίας που κατηγορούν και καταδικάζουν εκείνους που λένε πως τους αγαπούν. Και αγαπούν μόνο τους ισχυρούς του χρήματος και τους ιστάμενους σε υψηλά ανώτερα αξιώματα της κοινωνίας, απ’ τους οποίους ξεζουμίζουν συμφέροντα, παραμερίζοντας την αγνότητα, τον αυθορμητισμό και την απλότητα των άλλων ανθρώπων, που έχουν ουσιαστική αξία στην κοινωνία και στην ζωή.

Πρέπει κάποτε να καταλάβουν αυτοί οι άνθρωποι πως δεν είναι άνθρωποι της αξίας, επειδή είναι μορφωμένοι, αλλά της επιτυχίας κι ότι θα πρέπει να προσφέρουν περισσότερα και να λαβαίνουν λιγότερα. Η σύγχυση των ιδεών τους προκαλεί ηθική ναυτία και όσο πιο συγκεχυμένη είναι, τόσο πιο επιφανειακή, χωρίς βάθος και ουσία είναι η μόρφωσή τους.

Οι εντυπωσιακοί αυτοί εγγράμματοι άνθρωποι με τα ηχηρά ονόματα και τους τίτλους πρέπει επιτέλους να διδαχτούν από κάποιους αυτό το ρητό που έλεγαν με σοφία οι παλιότεροι: «Τα κενά δοχεία ηχούν περισσότερο» κι ότι τα απότομα ανεβάσματα φέρνουν και τις απότομες πτώσεις.

Λίγα λόγια για τον καλλιτέχνη θείο μου Στάθη Κοκκίδη - Παρουσίαση Λευκώματος σε video (της Παρθένας Τσοκτουρίδου)

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΣ 

Ο θείος μου Στάθης Κοκκίδης, ετεροθαλής αδελφός της μητέρας μου Αλίκης, ανήκει σ΄ εκείνη τη γενιά των ανθρώπων που δεν είχαν γενέτειρα, μιας και γεννήθηκε στον δρόμο για την προσφυγιά εν μέσω διωγμών και αλληλοσπαραγμών. Τον πρωτογνώρισα σε ηλικία δύο χρόνων στο ταξίδι μου με τη μητέρα μου στην τότε Τσεχοσλοβακία. Κατόπιν τον συνάντησα στην Ελλάδα στην εφηβική μου ηλικία όταν εκείνος ήρθε για πάντα στην Ελλάδα μαζί με την Τσέχα σύζυγό του που πρωτοστατούσε πάντα στην γλυπτική τέχνη.

Ο Β΄ Εμφύλιος πόλεμος μετά βεβαιότητας, όπως παραδεχόταν κι ο ίδιος, χάραξε για πάντα τη ζωή του μέχρι τέλους. Μεγάλωσε στο Jesenik της Τσεχίας, αλλά ανατράφηκε ως Έλληνας, με έναν πατέρα Συγγραφέα- Θεατρολόγο και μία μάνα ηθοποιό μέχρι το τέλος της ζωής της.  Ένας Έλληνας που τη φράση «και του χρόνου στην πατρίδα» την έκανε ο ίδιος πραγματικότητα.

Το 1976, σε ηλικία 30 χρόνων, επέστρεψε στην Ελλάδα με τη λαχτάρα να γνωρίσει την πατρίδα του καλύτερα. Η χαρά μου ήταν απερίγραπτη όταν τον είδα λόγω της αγάπης και της συμπάθειας που του είχα από μικρό παιδί και όχι μόνο σ’ εκείνον αλλά και στη γιαγιά μου και στον πατέρα του, τους οποίους δυστυχώς δεν αντάμωσα ξανά παρόλη την επιθυμία τους να επιστρέψουν στην Μητέρα Ελλάδα. Ακόμη θυμάμαι πως η γιαγιά μου Σοφία ήθελε να με κρατήσει εκεί στην σημερινή Τσεχία και να με μεγαλώσει η ίδια, κάτι που όταν μεγάλωσα, κατάλαβα πως το επιθυμούσα πολύ, αλλά δυστυχώς για μένα και ευτυχώς για τους γονείς μου δεν μπορούσε να γίνει πραγματικότητα.

Ο θείος μου Στάθης ήταν άνθρωπος των Τεχνών και των Γραμμάτων, πνεύμα ανήσυχο, αγωνιστικό κι ονειροπόλο, διακεκριμένος ζωγράφος στην Τσεχία, με πολλές εκθέσεις ζωγραφικής στο ενεργητικό του και όχι μόνο. Η αγάπη του για τη μουσική και το τραγούδι τον αντάμειψε με τη διάκρισή του σε Φεστιβάλ τραγουδιού στην Ostrava, όντας ακόμη έφηβος, όπου και του απονεμήθηκε το Α΄ Βραβείο, το οποίο ήταν μια φωτογραφική μηχανή υψηλής τεχνολογίας, κάτι που υπήρξε το σήμα κατατεθέν του για το υπόλοιπο της ζωής του. Πολλοί φίλοι του Κοζανίτες τον θυμούνται ακόμη με τη φωτογραφική του μηχανή να αποθανατίζει τοπία και αγωνιστικά γεγονότα με κίνδυνο της ζωής του, ειδικά όταν από to 2011 η αγωνιστικότητά  του υπήρξε καταλυτική στον Μέτωπο Αγώνα ενάντια στα Μεταλλεία σε Κρούσια και Πάικο. Παράλληλα ξεκίνησε τότε και την ενασχόλησή του με τον Πολιτιστικό Προοδευτικό Σύλλογο Γερακαριού του Νομού Κιλκίς.

Το 2012 πρωτοστάτησε για τη δημιουργία του Λαογραφικού Μουσείου Γερακαριού, το οποίο επισκέπτεται μέχρι σήμερα πολύ κόσμος απ’ όλη την Ελλάδα και όχι μόνο, ενώ το 2014 ξεκίνησε να διδάσκει δωρεάν μαθήματα ζωγραφικής και σκακιού στα παιδιά της περιοχής, συμβάλλοντας έτσι στις πρώτες πνευματικές τους αναζητήσεις. Επίσης, την ίδια χρονιά ξεκίνησε να συλλέγει, να φωτογραφίζει και να επεξεργάζεται στοιχεία που ήταν απαραίτητα για την πραγμάτωση ενός Λευκώματος για το Γερακαριό.

Το 2015 διαμόρφωσε, κατασκεύασε και ζωγράφισε ο ίδιος τα σκηνικά της ποντιακής θεατρικής παράστασης «Τη νύφες το κλέψιμον» που επιμελήθηκε ο ίδιος ο Σύλλογος Γερακαριού.

Το 2019 συγκέντρωσε όσες παλιές φωτογραφίες υπήρχαν καταχωνιασμένες στα σπίτια των κατοίκων, φωτογραφίες που αποθανατίζουν τη διαβίωσή τους, τις εκδηλώσεις, τις μνήμες τους και τις εξέθεσε στον χώρο του Πολιτιστικού Συλλόγου, μια έκθεση που υπάρχει έως και σήμερα, καθώς και στο Λεύκωμα που εκδόθηκε από τον Σύλλογο Γερακαριού.

Το 2020 δραστηριοποιήθηκε για να θέσει σε λειτουργία τον παραδοσιακό αργαλειό, που σήμερα χρησιμοποιείται από τις γυναίκες μέλη του Συλλόγου, έχοντας πάντα στο πλευρό του και βοήθεια μεγάλη από την αξιόλογη σύζυγό του Danai Bar, η οποία είναι εν τη ζωή και συνεχίζει ακόμη το έργο του με τους κατοίκους του χωριού, οι οποίοι στηρίζουν όλη την προσπάθειά της και της δείχνουν την πρέπουσα αγάπη και τον σεβασμό που της αξίζει πραγματικά.

Ο θείος μου Στάθης Κοκκίδης ταξίδεψε επίσης σε διάφορα μέρη της Ελλάδας για να συλλέξει πληροφορίες και να ενώσει τα κομμάτια μιας ξεχασμένης, περίπλοκης αλλά και συνάμα σπουδαίας τέχνης, της Υφαντουργικής και πάλι με τη βοήθεια και τη στήριξη της συζύγου του, στην οποία είχε μεγάλη αδυναμία και εμπιστευόταν στις δυνάμεις της.

Στις αρχές του 2021 καταπιάστηκε με τη αρχειοθέτηση και βιβλιοδέτηση όλων των παλιών εφημερίδων που υπήρχαν σκόρπιες στον Σύλλογο, ένα έργο που δυστυχώς δεν κατάφερε να το ολοκληρώσει καθώς στις 2 Νοέμβρη 2021 και σε ηλικία 74 ετών έφυγε απρόοπτα από την πανδημία του Covid 19 για το μεγάλο του ταξίδι αφήνοντας πίσω του μια τεράστια παρακαταθήκη. Ευτυχώς λίγους μήνες πριν, πρόλαβα να τον δω, όταν επισκέφθηκε την οικογένειά μου και τους συγγενείς του στην Εορδαία που δεν είχε γνωρίσει ποτέ, μαζί με τη σύζυγό του και μου έδωσε πληροφορίες για την ζωή του στην Τσεχία ως τέκνο προσφύγων και την αντιμετώπιση που είχε εδώ στην Ελλάδα, θυμίζοντάς μου πάντα το ποντιακό τραγούδι: «Σα ξένα είμαι Έλληνας και σην Ελλάδα ξένος». Το δώρο του, ένα έργο ζωγραφικής δικό του, είναι μεγάλης σημασίας για μένα. Το φυλάω σαν κόρη οφθαλμού. Οι αναμνήσεις μου στο κάλεσμα του μέσω του Συλλόγου Γερακαριού για τη διάσωση της παράδοσής μας είναι αξέχαστες. Μ΄ έκανε να αγαπήσω εκείνο το μέρος και τους κατοίκους του, οι οποίοι σύσσωμοι ως μία γροθιά στήριξαν την προσπάθειά του Συλλόγου τους.

Για τον θείο μου Στάθη Κοκκίδη ομολογουμένως η ζωή του ήταν ένας μεγάλος αγώνας για την πατρίδα του, ένας αγώνας που έμεινε ατερμάτιστος. Ήθελε να κάνει ακόμη και να προσφέρει πολλά πράγματα στον πολιτισμό της χώρας από την οποία κατάγονταν. Τα τελευταία του λόγια λένε ότι ήταν: «Πόσα πράγματα πόσα ιστορικά γεγονότα έγιναν στην πατρίδα μου κι εγώ δεν ήμουν εδώ, έλειπα, δεν ήξερα τίποτε!».

Αντίο για πάντα θείε μου Στάθη Κοκκίδη. Το όνομα και το έργο σου ας μείνει στην αιωνιότητα ως φόρος τιμής και σεβασμού στη μνήμη σου.

 

Η ανεψιά σου

Παρθένα Τσοκτουρίδου (Κουρτίδου), το γένος Ακριτίδη Αντώνιου

 

 

(Πηγή-Πληροφορίες για το Βιογραφικό Σημείωμα του Στάθη Κοκκίδη πάρθηκαν από το Λεύκωμα του Συλλόγου Γερακαριού)

 

«ΟΧΙ» στους μικρόψυχους και φθονερούς της τέχνης (της Παρθένας Τσοκτουρίδου)

 

Η τέχνη είναι μέρος της ζωής μας. Μεταγγίζει, καλλιεργεί, εξευγενίζει, δίνει αισθητική ποιότητα. Τι μπορούμε, όμως, να πούμε ότι είναι τέχνη; Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, θα δούμε ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι κατέτασσαν τις τέχνες σε δύο κατηγορίες: στις ελεύθερες (ρήτορες, μουσικοί, γλύπτες κλπ) και στις βάναυσες (δούλοι, για χειρωνακτικές εργασίες).

Ο σημερινός όρος της τέχνης όμως είναι οι «Καλές Τέχνες», που είναι η ζωγραφική, η λογοτεχνία, η μουσική κ.α.). Γιατί όμως, αναρωτιούνται κάποιοι, αυτές οι τέχνες λέγονται «Καλές»; Επειδή ο καλλιτέχνης δίνει στην άψυχη δημιουργία του μια μορφή που είναι βγαλμένη μέσα από την ψυχή του, με σκοπό να κοινωνικοποιήσει συναισθήματα, να δώσει αίσθηση με τις ιδέες του - συναισθηματικά και ιδεολογικά - σύμφωνα με τα πάθη και τα όνειρα του λαού.

Διοχετεύει στις ψυχές των ανθρώπων, - πέρα από τη βιομηχανική τέχνη που αποδίδεται σε άψυχα, ωραιοποιημένα τοπία, - την αποστροφή στο άσχημο και στο αηδιαστικό, με σκοπό να τονώσει και να ωφελήσει την ψυχική υγεία μας μέσω της προσφοράς στην τέχνη, η οποία την οικοδομεί και δεν καταντάει να είναι μια βλαβερή εκδήλωση.

Συμπερασματικά, τονίζεται ότι μια τέχνη είναι ωραία όταν παριστάνει πράγματα αληθινά. Αυτό δεν θεωρείται χυδαιότητα στην τέχνη. Το χυδαίο υπάρχει στη ζωή και ο καλλιτέχνης θα είναι χυδαίος αν το αγνοεί. Όπως χυδαίος είναι και ο θεατής που βλέπει το χυδαίο στην τέχνη και όχι στη ζωή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα γι’ αυτό, αποτελεί το εξής περιστατικό που κάποτε διαδραματίστηκε σε μια κυρία της Υψηλής Κοινωνίας, η οποία χαρακτήρισε ως χυδαίο έναν πίνακα του Τουλούζ Λωτρέκ, όπου απεικονίζονταν μια ωραία γυναίκα να γδύνεται μπροστά σ’ έναν ξένο άντρα. Ο ζωγράφος τότε της απάντησε: «Πρώτον, η κυρία δεν γδύνεται, ντύνεται. Και δεύτερον, ο άντρας είναι ο σύζυγός της».

Όπως καταλαβαίνουμε, το χυδαίο δεν υπήρχε στην εικόνα, αλλά στα μάτια του θεατή. Σε κάθε περίπτωση, ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι ελεύθερος στην έκφραση της τέχνης του, αδέσμευτος δίχως περιορισμούς και η τέχνη του να αγωνίζεται για την ελευθερία και να μην υποτάσσεται σε οποιουδήποτε είδους δεσμεύσεις.

Ό,τι παρουσιάζει τη σημερινή ζωή στην τέχνη, δεν είναι χυδαίο, αλλά έχει μια βαθύτερη έννοια όσον αφορά την έμπνευση του καλλιτέχνη στα πλαίσια μιας αισθητικής και αληθινής αρχής, υπέρμαχης της πνευματικής ελευθερίας και πολέμιας της πνευματικής νωθρότητας.

Η κριτική της τέχνης πρέπει να γίνεται ο άγρυπνος φύλακας της κοινωνικής συνείδησης και όχι η καταστροφή της που χαρακτηρίζεται από εμπάθειες και προκαταλήψεις. Η κριτική όμως είναι ένας κλάδος της τέχνης που αποτελείται από πνευματικούς και καλλιτεχνικούς ανθρώπους και όχι από κατεδαφιστές της τέχνης που είναι του δόγματος «αποφασίζουμε, διατάσσουμε και  καταστρέφουμε την τέχνη», οι οποίοι, ειλικρινά, δεν δημιουργούν συγκινήσεις, αλλά φρικτά ρίγη για τη μη καλλιεργημένη αισθητική και παιδεία τους, αλλά και για την μικροψυχία και το φθόνο τους που οδηγούν σε άδικες επικρίσεις και «εκτελέσεις της τέχνης».

 

«Διπλά και τριπλά στοχαστής

Ποιος άλλος μπορεί να ειπωθεί

Ποιος άλλος παρά ο καλλιτέχνης»

(Φλωμπέρ)

Προβλήθηκε η κινηματογραφική ταινία «Η φλόγα της δικαίωσης» με το ποιητικό πόνημα της Παρθένας Τσοκτουρίδου την Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2022 στο Τορόντο παρουσία κοινοτικών, πολιτικών παραγόντων και πολυπληθούς κόσμου

 

Το ποιητικό πόνημα της Παρθένας Τσοκτουρίδου για την ιστορία των Αλησμόνητων Πατρίδων προβλήθηκε στο κινηματοθέατρο Armenian Youth Center, την Κυριακή 20 Νοεμβρίου. Μια ποιητική προσφυγική ραψωδία από το θεατρικό εργαστήρι ΄ «Έκφραση», σε σκηνοθεσία της Νάνσυ Αθανασοπούλου – Μυλωνά.

Και στις δύο προβολές την Κυριακή το κοινό ήταν πολυπληθές ενώ παραβρέθηκαν κοινοτικοί και πολιτικοί παράγοντες. Μεταξύ όλων, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας κ. Παναγιώτης Αντωνάτος, ο εκπρόσωπος της Ι. Αρχιεπισκοπής Καναδά και του Αρχιεπ. Κ. Σωτηρίου, π. Χαρίδημος Σαρρής, η πρόεδρος της ΕΚΤ κυρία Μπέτυ Σκουτάκη, ο εκπρόσωπος του ιδρύματος Ελληνικής Κληρονομιάς κ. Γιώργος Κερογλίδης, ο επαρχιακός βουλευτής κ. Aris Babikian, ο κ. Δημήτρης Καρυγιάννης από τη GTA Strategies, η εκπρόσωπος της ΑΧΕΠΑ Τορόντο κα Κάθυ Δήμου, ο Πρόεδρος της Αδελφότητας Ποντίων Τορόντο, κ. Κυριάκος Κωνσταντινίδης, ο πρόεδρος του Παλλακωνικού Συλλόγου κ. Γιάννης Χριστόπουλος, ο πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ομοσπονδίας Καναδά κ. Γιώργος Δημητρακόπουλος.

Η ταινία, αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την κορύφωση της Μικρασιατικής καταστροφής, ρίχνει φως στην τραγωδία του 1922, μέσα από διηγήσεις που προκαλούν δέος και ξυπνούν τη δύναμη της ιστορικής μνήμης. Στηριγμένη στην ιστορική αλήθεια, φιλοδοξεί να αφυπνίσει την εθνική συνείδηση των Ελλήνων σε όλη την οικουμένη, αλλά κα να διατηρήσει άσβεστη τη φλόγα της δικαίωσης για τους γενοκτονημένους Έλληνες της Μικρασίας και του Πόντου καθώς και αναλλοίωτη την ανάμνηση των ιδιαίτερων Πατρίδων των προγόνων μας με συγκεκριμένες ρίζες και ταυτότητα.

Σύντομες ομιλίες απηύθυναν ο Γεν. Πρόξενος της Ελλάδας στο Τορόντο κ. Παναγιώτης Αντωνάτος υπογραμμίζοντας την εύστοχη χρονική στιγμή που προβάλλεται η ταινία, τώρα που οι γείτονες Τούρκοι έχουν αποθρασυνθεί με τις ιταμές προκλήσεις τους εναντίον της Ελλάδας.

Μίλησε επίσης η σκηνοθέτης Νάνσυ Αθανασοπούλου, αναφερόμενη στους 90 ανθρώπους, τους εκφραστές και τιμητές του ελληνικού πολιτισμού, όπως χαρακτηριστικά είπε, που εργάστηκαν με πάθος, σεβασμό και αφοσίωση για την πραγματοποίηση αυτής της ιστορικής ταινίας, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι είναι γεννημένοι στον Καναδά και η ελληνική είναι η δεύτερη γλώσσα τους.

Βασικός σπόνσορας της εκδήλωσης ήταν το Ίδρυμα Ελληνικής Κληρονομιάς, με σταθερή συμπαράσταση και υποστήριξη στις αξιόλογες πολιτιστικές διοργανώσεις της παροικίας μας.

Συγχαρητήρια στην θεατρική ομάδα για το κοπιαστικό εγχείρημα και στην κα Νάνσυ Αθανασοπούλου που με ψυχή ελληνική κατάφερε να ενώσει τους Έλληνες της ομογένειας με τους Έλληνες του Ελλαδικού χώρου σε μια ιστορική ταινία που σκοπό έχει την αφύπνιση της ιστορικής συνείδησης σε όλο τον πλανήτη.

Η φλόγα της δικαίωσης (της Παρθένας Τσοκτουρίδου)

 

 

Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή ο προσφυγικός πληθυσμός μένει όρθιος.

Νοσταλγεί τις Χαμένες Πατρίδες.

Προσκυνάει τις Άγιες εικόνες της.

Κρατάει βαθιά την πίστη του στον Θεό και στην αγάπη του στην Ελλάδα.

Είναι η σιδερένια θωράκιση της Ελλάδας.

Χέρι χέρι πιασμένοι οι ομογενείς Έλληνες του Τορόντο στον Καναδά μέσω του θεατρικού εργαστηρίου ΕΚΦΡΑΣΗ σε ποίηση της Παρθένας Τσοκτουριδου και σκηνοθεσία της Νάνσυ Αθανασοπούλου Μυλωνά παρουσιάζουν στην κινηματογραφική ταινία Η ΦΛΌΓΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΊΩΣΗΣ την αλήθεια της αιματοβαμμένης ιστορίας τους μη σιωπωντας στην τραγωδία που έζησε ο γενοκτονημενος λαός μας, αφυπνίζοντας όλα τα έθνη στην ιστορική μας συνείδηση ώστε να μην μείνουν ασυγκίνητοι στον ανελέητο και χωρίς διάκριση διωγμό τους που έμεινε ατιμώρητος έως τώρα.

Η φλόγα της δικαίωσης θα ανάβει στους αιώνες των αιώνων ενάντια στον βίαιο εξισλαμισμό και εκτουρκισμό των λαών της Μικράς Ασίας και της Κύπρου από τους Τούρκους.

Είναι μια κινηματογραφική ταινία που πρέπει και αξίζει να τη δουν όλοι απανταχού στον πλανήτη.

Η φλόγα της δικαίωσης θα ανάβει για τον σκοτωμό χιλιάδων αθώων ψυχών με ερωτήματα αναπάντητα για τις εξορίες, τη λεηλάτηση των περιουσιών, το κάψιμο των σπιτιών, για τους χιλιάδες νεκρούς στους χιονισμένους δρόμους, για όλα τα κακουργήματα των Τούρκων εναντίον των Ελλήνων.

Τι κρύβεται πίσω από την εξοντωτική αυτή λύσσα των Τούρκων εναντίων του ελληνικού στοιχείου;

Πότε οι Τούρκοι πολιτικοί θα ζητήσουν συγνώμη για τα εγκλήματα του έθνους τους που υπέστησαν τα θύματα του Μικρασιατικού ελληνισμού και της ποντιακής γενοκτονίας και δεν θα συνεχίζουν να καυχώνται για αυτά με την απειλή ότι θα τα επαναλάβουν;

Η φλόγα της δικαίωσης ανάβει και για την ειρήνη των λαών σε όλον τον κόσμο προσδοκώντας αγάπη και ομόνοια τώρα, σήμερα, αύριο και πάντα.

Η φλόγα της δικαίωσης ας ανάψει στην αιωνιότητα και το κάψιμο της ας ακουστεί στα πέρατα του κόσμου πέρα από φυλετικές φαντασιώσεις και ναζιστικά πρότυπα.

Είναι σίγουρο ότι η φλόγα της δικαίωσης θα ανάβει πάντοτε για την ενότητα του ελληνικού λαού σε όλο τον πλανήτη, η οποία με την αγνότητα και την αυθεντικότητα της είναι στον υπέρτατο βαθμό δεδομένη.

20 Νοεμβρίου 2022 η πρεμιέρα της ταινίας ανάβει τη φλόγα της δικαίωσης από το Τορόντο πρωτοστατώντας ώστε η γλώσσα, η ιστορία και ο πολιτισμός μας να είναι πάντα σε πρώτη μοίρα ενάντια σε όσους θέλουν να τα εξαλείψουν.

Η ταινία αυτή έχει ΔΙΚΑΊΩΜΑ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΆ.